Ισχύει το διαβατήριο προϊόντος και για μικρές επιχειρήσεις;

Και τις μικρές επιχειρήσεις ισχύουν οι κανόνες, με πρόσθετη υποστήριξη

Ναι, το ψηφιακό διαβατήριο προϊόντος ισχύει κατ' αρχήν για όλες τις επιχειρήσεις που θέτουν σε κυκλοφορία προϊόντα που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του κανονισμού ESPR, ανεξάρτητα από το μέγεθος της επιχείρησης. Η υποχρέωση συνδέεται δηλαδή με το προϊόν και την ομάδα προϊόντων, και όχι με τον αριθμό των εργαζομένων ή τον κύκλο εργασιών του κατασκευαστή ή του εισαγωγέα. Ωστόσο, ο κανονισμός ESPR στο άρθρο 22 δίνει ιδιαίτερη προσοχή στη θέση των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων, με στόχο το επιπλέον βάρος που μπορούν να προκαλέσουν αυτοί οι κανόνες για τις μικρότερες οργανώσεις.

Σε ποιους ισχύει και σε ποιους όχι

Το κύριο σημείο είναι: η υποχρέωση για ένα ψηφιακό διαβατήριο προϊόντος προκύπτει μόλις ένα προϊόν από μια ορισμένη ομάδα προϊόντων τεθεί σε κυκλοφορία στην ευρωπαϊκή αγορά. Για τα έπιπλα δεν έχει ακόμη οριστεί συγκεκριμένα — ο ορισμός γίνεται μέσω μιας εκτελεστικής πράξης που πρέπει ακόμη να δημοσιευθεί. Μόλις τα έπιπλα ορισθούν ως ομάδα προϊόντων, η υποχρέωση για ψηφιακό διαβατήριο ισχύει για όλους όσοι θέτουν τέτοια έπιπλα σε κυκλοφορία: μεγάλους κατασκευαστές, αλλά και μικρά εργαστήρια, εισαγωγείς και εργολάβους έργων. Δεν υπάρχει στον κανονισμό ESPR γενική εξαίρεση που να εξαιρεί τις μικρές επιχειρήσεις πλήρως από την υποχρέωση ψηφιακού διαβατηρίου. Αυτό που ρυθμίζει το άρθρο 22, είναι ότι κατά την εφαρμογή του κανονισμού δίνεται προσοχή στην ιδιαίτερη κατάσταση των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων — δηλαδή όχι μια απαλλαγή, αλλά μια μορφή υποστήριξης και προσοχής εντός του ίδιου πλαισίου στο οποίο υπόκεινται όλες οι επιχειρήσεις.

Σημαντικό να διακρίνετε: το ερώτημα εάν μια επιχείρηση είναι μικρή είναι κάτι διαφορετικό από το ερώτημα εάν ένα προϊόν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του κανονισμού ESPR. Μια μικρή οικογενειακή επιχείρηση που εισάγει έπιπλα, υπόκειται στους ίδιους κανόνες προϊόντων με μια διακεκριμένη επιχείρηση που παράγει παρόμοια έπιπλα. Το μέγεθος της επιχείρησης παίζει ρόλο στον κανονισμό ESPR στον τρόπο με τον οποίο εφαρμόζονται και υποστηρίζονται οι κανόνες, όχι στο ερώτημα εάν ισχύουν.

Τι έχει ήδη καθοριστεί και τι όχι

Δεν υπάρχει ακόμη ένα συγκεκριμένο ημερομηνία για την έναρξη της υποχρέωσης για ψηφιακό διαβατήριο για τα έπιπλα. Το σχέδιο εργασίας του κανονισμού ESPR για την περίοδο 2025-2030 αναφέρει μια εκτελεστική πράξη για τα έπιπλα που αναμένεται το 2028· αυτό είναι ένα χρονοδιάγραμμα, όχι μια θεσπισμένη υποχρέωση. Μόλις δημοσιευθεί αυτή η εκτελεστική πράξη, θα καθοριστεί από πότε τα έπιπλα υπόκεινται στην υποχρέωση ψηφιακού διαβατηρίου, και τότε θα φανεί επίσης εάν και πώς λαμβάνεται υπόψη σε αυτό η κατάσταση των μικρότερων επιχειρήσεων — για παράδειγμα μέσω μεταβατικών περιόδων ή πρακτικής υποστήριξης. Μέχρι εκείνου του χρόνου, δεν υπάρχει καμιά νομική υποχρέωση ψηφιακού διαβατηρίου για τα έπιπλα, για επιχειρήσεις οποιουδήποτε μεγέθους.

Αυτό που έχει ήδη καθοριστεί: το άρθρο 22 του κανονισμού ESPR ορίζει ότι κατά την εφαρμογή του κανονισμού δίνεται γενικά προσοχή στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις. Αυτό το άρθρο ισχύει ανεξάρτητα από το ερώτημα ποιες ομάδες προϊόντων έχουν ήδη οριστεί — αποτελεί μέρος του γενικού πλαισίου του κανονισμού.

Πώς μια μικρή επιχείρηση μπορεί να το αντιμετωπίσει καλύτερα

Το πρώτο βήμα είναι να ελέγξετε εάν και πότε τα έπιπλα ορίζονται ως ομάδα προϊόντων — αυτό καθορίζει εάν και από ποια στιγμή γίνεται συγκεκριμένα υποχρέωση ψηφιακού διαβατηρίου. Όσο δεν υπάρχει αυτός ο ορισμός, μια μικρή επιχείρηση δεν χρειάζεται να δημιουργήσει ψηφιακό διαβατήριο, αλλά είναι σκόπιμο να παρακολουθεί πότε θα εμφανιστεί η εκτελεστική πράξη, επειδή περιέχει επίσης πρακτικές λεπτομέρειες όπως πιθανές μεταβατικές περίοδοι.

Ένα δεύτερο σημείο που πρέπει να έχετε στο νου: μόλις υπάρχουν περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την ακριβή εφαρμογή της υποστήριξης για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις σύμφωνα με το άρθρο 22, αυτό είναι σχετικό για τον τρόπο με τον οποίο διαμορφώνεται η υποχρέωση στην πράξη — σκεφτείτε το ερώτημα εάν πρόκειται για απλοποιημένες διαδικασίες ή πρόσθετη καθοδήγηση. Αυτό δεν έχει ακόμη καθοριστεί, οπότε μια μικρή επιχείρηση κάνει καλά να ακολουθεί τις επίσημες δημοσιεύσεις γι' αυτό αντί να κάνει εκ των προτέρων υποθέσεις για χαμηλότερους κανόνες.

Πρακτικά, η προσέγγιση του ίδιου του διαβατηρίου δεν αλλάζει ουσιαστικά ανάλογα με το μέγεθος της επιχείρησης: ακόμη και μια μικρή επιχείρηση θα πρέπει να παρέχει τα δεδομένα για το προϊόν που είναι απαραίτητα για τη σύνταξη του διαβατηρίου, όπως η χρήση υλικών και η προέλευση. Το μέγεθος της επιχείρησης δεν καθορίζει ποια δεδομένα είναι απαραίτητα — αυτό καθορίζεται από την ομάδα προϊόντων και την σχετική εξουσιοδοτημένη πράξη.

Πού προκύπτει αυτό: άρθρο 22 της ESPR

Αυτή η εξήγηση βασίζεται στο άρθρο 22 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1781 (ESPR), το οποίο ασχολείται ειδικά με τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις στο πλαίσιο του κανονισμού. Για το ακριβές περιεχόμενο του άρθρου αυτού και τον τρόπο με τον οποίο εφαρμόζεται στην πράξη, το επίσημο κείμενο του κανονισμού είναι η κατάλληλη πηγή.

Όποιος ασχολείται ήδη με έπιπλα αυτή τη στιγμή, δεν χρειάζεται να περιμένει μια ξεχωριστή κανονιστική πρόβλεψη για μικρές επιχειρήσεις για να καταλάβει την κατάστασή του: η υποχρέωση διαβατηρίου εξαρτάται από τον χαρακτηρισμό των επίπλων ως ομάδας προϊόντων, και αυτός ο χαρακτηρισμός δεν υπάρχει ακόμη. Μόλις υπάρξει, η υποχρέωση θα ισχύει για κάθε επιχείρηση που θέτει τέτοια έπιπλα στην αγορά, με — μέσω του άρθρου 22 — ιδιαίτερη προσοχή στη συγκεκριμένη θέση των μικρότερων επιχειρήσεων στο πλαίσιο αυτό.