Welke producten van de meubelbranche vallen onder de ESPR?

Meubels vallen in beginsel onder de ESPR

Meubels vallen in beginsel onder de ESPR, omdat de verordening van toepassing is op fysieke producten die op de markt worden gebracht of in gebruik worden gesteld, en een kast, stoel, bureau of bank daar zonder uitzondering onder valt. De ESPR is echter een kaderverordening: artikel 1 bepaalt het brede toepassingsgebied, maar de concrete ecodesigneisen — en daarmee ook de verplichting tot een digitaal productpaspoort — worden per productgroep apart vastgesteld via een gedelegeerde handeling. Dat meubels binnen het toepassingsgebied van de ESPR vallen, betekent dus nog niet dat er nu al concrete eisen voor meubels gelden. Dat volgt pas zodra de Europese Commissie een gedelegeerde handeling voor de productgroep meubels publiceert.

Voor wie en voor welke producten dit geldt

De ESPR richt zich op wie een product op de markt brengt of in de EU beschikbaar stelt: fabrikanten, importeurs en, in bepaalde gevallen, distributeurs. Voor de meubelbranche gaat het in de kern om zitmeubilair, tafels, kasten, bedden en vergelijkbare meubelstukken die als fysiek product worden verkocht of geleverd. Artikel 2 werkt begrippen als "product", "component" en "tussenproduct" uit, en dat is voor meubelmakers relevant: ook onderdelen die apart op de markt komen — een scharnier, een plaat plaatmateriaal, een schuimvulling die aan een andere fabrikant wordt geleverd — kunnen als component of tussenproduct binnen het bereik van de verordening vallen, ook al is het meubelstuk zelf nog niet af.

Wat er niet onder valt, is minstens zo belangrijk. Artikel 1 sluit een aantal productcategorieën uitdrukkelijk uit van het toepassingsgebied van de ESPR, zoals voedsel, geneesmiddelen en levende organismen. Voor de meubelbranche is dat doorgaans niet relevant, maar het laat zien dat de ESPR niet onbeperkt is: ze geldt voor fysieke producten in de zin van artikel 2, en niet voor diensten, software op zich, of categorieën die de verordening expliciet buiten haar bereik plaatst. Ook belangrijk: zolang er geen gedelegeerde handeling voor meubels is vastgesteld, bestaat er geen concrete verplichting tot bijvoorbeeld een digitaal productpaspoort voor meubels — het brede toepassingsgebied van artikel 1 is een noodzakelijke voorwaarde, geen voldoende voorwaarde daarvoor.

Wanneer concrete eisen voor meubels gaan gelden staat nog niet vast

Er is nog geen gedelegeerde handeling voor de productgroep meubels gepubliceerd. Volgens het ESPR-werkplan 2025-2030 wordt zo'n handeling voor meubels rond 2028 verwacht, maar dat is een planning, geen vastgestelde datum. Tot het moment waarop de handeling daadwerkelijk wordt gepubliceerd en van kracht wordt, gelden er voor meubels geen concrete ecodesigneisen en geen verplichting tot een digitaal productpaspoort op grond van de ESPR. Zodra die datum wel vaststaat, wordt dat hier bijgewerkt. Tot die tijd is het enige dat vaststaat dat de ESPR als kaderverordening al bestaat en dat meubels binnen het toepassingsgebied ervan vallen zoals hierboven beschreven — de invulling voor deze specifieke productgroep moet nog volgen.

Wat dit voor de meubelbranche betekent

Voor een fabrikant, importeur of projectinrichter is het eerste punt om vast te stellen of het gaat om een fysiek product dat op de EU-markt wordt gebracht of in gebruik wordt gesteld — bij reguliere meubelproductie is dat vrijwel altijd het geval. Het tweede punt is het onderscheid tussen het eindproduct en de onderdelen daarvan: wie ook componenten of tussenproducten los levert aan andere fabrikanten, doet er goed aan te volgen hoe de definities uit artikel 2 zich concreet gaan uitwerken zodra de gedelegeerde handeling voor meubels er is. Het derde punt is het tijdspad: omdat er nog geen concrete eisen gelden, is er geen acute verplichting, maar de voorbereidingstijd kan wel nuttig worden gebruikt door nu al zicht te krijgen op de eigen materiaal- en componentengegevens, aangezien een toekomstig productpaspoort op die gegevens zal steunen. Het vierde punt is het volgen van het ESPR-werkplan: de planning daarin geeft een indicatie van wanneer meubels aan de beurt zijn, zonder dat dit een harde toezegging is over de uitkomst of het moment.

De basis: artikel 1 en artikel 2 van de ESPR

Dat meubels onder het toepassingsgebied van de ESPR vallen, volgt uit artikel 1 van Verordening (EU) 2024/1781, dat het onderwerp en de reikwijdte van de verordening vastlegt voor fysieke producten die op de markt worden gebracht of in gebruik worden gesteld, met een beperkt aantal uitgezonderde categorieën. De relevante begrippen — product, component, tussenproduct en het op de markt brengen — staan uitgewerkt in artikel 2 van diezelfde verordening. Beide artikelen vormen samen het kader waarbinnen latere gedelegeerde handelingen, zoals die voor meubels, hun concrete invulling krijgen.

Wie nu al wil voorsorteren, kan het beste beginnen met het in kaart brengen van de eigen productenlijst en de herkomst van materialen en componenten, en de voortgang van het ESPR-werkplan in de gaten houden voor het moment waarop de gedelegeerde handeling voor meubels wordt gepubliceerd.