Czy mogę zniszczyć modele wystawiennicze i towary zwrócone?

Zniszczenie niesprzedanych mebli: brak obowiązkowego zakazu, ale przyjmuje się ramy prawne

ESPR nie zakazuje bezpośrednio zniszczenia modeli z salonów wystawowych ani zwrotów. To, co robi rozporządzenie, to ustanowienie ram, na podstawie których Komisja Europejska może określić dla każdej grupy produktów, że zniszczenie niesprzedanych towarów konsumpcyjnych jest zabronione. W przypadku mebli zakaz ten jeszcze nie istnieje: artykuły 23–26 ESPR (rozporządzenia (UE) 2024/1781) przyznają uprawnienia, ale rzeczywiste wskazanie mebli jako grupy produktów, do której to zastosowanie, musi nastąpić poprzez osobny akt delegowany. Dopóki taki akt nie zostanie opublikowany i wejdzie w życie, na podstawie tego przepisu nie obowiązują konkretne zakazy dla tego sektora.

Co wchodzi i nie wchodzi w zakres tych przepisów

Przepisy w artykułach 23–26 dotyczą "niesprzedanych towarów konsumpcyjnych", które są wyrzucane lub niszczone — a więc zapasów, zwrotów i produktów, które z innych powodów nie są sprzedawane. Modele z salonów wystawowych podlegają im zasadniczo tylko wtedy, gdy ostatecznie są usuwane jako odpady zamiast być sprzedawane, ponownie wykorzystywane lub w inny sposób wprowadzane do obrotu. Model salonowy, który po użyciu zostaje sprzedany ze zniżką, nie wchodzi w zakres "zniszczenia niesprzedanych towarów" — jest bowiem faktycznie sprzedawany. To samo dotyczy zwrotów, które zostają naprawione, ponownie zapakowane i ponownie oferowane.

Ważne jest również to, że uprawnienie w ESPR jest sformułowane w sposób ogólny: dotyczy towarów konsumpcyjnych ogólnie, a Komisja musi dla każdej grupy produktów osobno określić, czy i na jakich warunkach będzie obowiązywać zakaz zniszczenia. Meble nie są automatycznie wskazane ze względu na istnienie ESPR — wymaga to osobnego aktu, podobnie jak wymóg cyfrowego paszportu produktu dla mebli wymaga osobnego aktu delegowanego. Te dwa procesy (wymóg paszportu i zakaz zniszczenia) przebiegają poprzez to samo rozporządzenie, ale z prawnego punktu widzenia stanowią dwa osobne kroki, które niekoniecznie muszą być jednoczesne.

Ponadto, na ile wiadomo z ustroju rozporządzenia, zwolnione są microundertakings: ESPR przewiduje wyjątek dla tej kategorii przedsiębiorstw w odniesieniu do zakazów zniszczenia. Dla małych i średnich przedsiębiorstw mogą obowiązywać osobne przepisy lub lżejsze obowiązki. To, co to konkretnie oznacza dla określonego przedsiębiorstwa, nie da się wywnioskować z tych źródeł i należy je zbadać w oficjalnym tekście, gdy tylko będzie to istotne.

Kiedy to będzie obowiązywać dla mebli, nie jest jeszcze ustalone

Aktualnie nie ma ustalonej daty wejścia w życie zakazu zniszczenia mebli. Artykuły 23–26 ESPR zawierają podstawę prawną, ale rzeczywista implementacja — które grupy produktów, od kiedy, na jakich warunkach — odbywa się poprzez akty delegowane, które Komisja musi oddzielnie przyjąć i opublikować. Dopóki taki akt dotyczący mebli nie zostanie opublikowany, na podstawie tej części ESPR nie obowiązują dla tego sektora konkretne obowiązki. Jest to ta sama sytuacja co w przypadku cyfrowego paszportu produktu dla mebli: plan pracy Komisji zawiera harmonogram, ale data staje się ostateczna dopiero po opublikowaniu aktu. Do tego czasu aktualny krajowy i europejski przepisy dotyczące odpadów (niezależnie od ESPR) pozostają ramami oceny dla tego, co dzieje się z niesprzedanymi lub zwróconymi meblami.

Jak podejść do tego w praktyce

Pierwszy krok to jasne rozróżnienie między tym, co rzeczywiście dzieje się z modelami wystawowymi i zwrotami: czy chodzi o produkty, które są nadal sprzedawane, ponownie wykorzystywane, donowane lub poddawane recyklingowi, czy o produkty, które są usuwane jako odpady? Tylko ta ostatnia kategoria jest istotna dla dyskusji na temat przyszłego zakazu zniszczenia. Drugim krokiem jest monitorowanie delegowanych aktów, które publikuje Komisja: dopiero gdy meble będą wskazane jako grupa produktów w tych aktach, powstanie konkretne ramy zawierające ewentualne obowiązki (takie jak ujawnianie liczby sprzedanych produktów, co zresztą jest odrębnym obowiązkiem, który może być niezależny od zakazu zniszczenia). Trzecim krokiem, dla tych, którzy chcą już teraz myśleć naprzód, jest zinwentaryzowanie własnych przepływów zwrotów i modelów wystawowych: ile produktów wraca, co się z nimi teraz dzieje i jakie alternatywy dla zniszczenia (ponowna sprzedaż, renowacja, darowizna) są już możliwe do realizacji. To nie jest wymóg wynikający z ESPR, ale praktyczne przygotowanie na wypadek, gdyby pojawiły się konkretne zasady.

Na czym to opiera się: artykuły 23–26 ESPR

To wyjaśnienie opiera się na artykułach 23–26 Rozporządzenia (UE) 2024/1781 (ESPR), które dotyczą zapobiegania zniszczeniu niesprzedanych towarów konsumpcyjnych. Artykuły te udzielają Komisji uprawnień do ustalania zakazów lub warunków dla poszczególnych grup produktów w drodze delegowanych aktów, z wyjątkiem mikropredsiębiorstw. Pełny i aktualny tekst znajduje się w Dzienniku Urzędowym UE, dostępnym za pośrednictwem EUR-Lex.

Co robić teraz: Przeprowadź identyfikację modelów wystawowych i zwrotów, które są obecnie usuwane jako odpady zamiast być ponownie sprzedawane lub ponownie wykorzystywane, i monitoruj publikację delegowanych aktów dotyczących mebli — gdy się pojawią, na tej stronie zostanie dodana konkretna zawartość i data wejścia w życie.

Na czym to opiera się

Rozporządzenie (UE) 2024/1781 (ESPR), artykuły 23 do 26 (zapobieganie zniszczeniu niesprzedanych towarów konsumpcyjnych)

Samo rozporządzenie dostępne jest na EUR-Lex. Powołujemy się na każde stwierdzenie; nie musisz nam wierzyć.

Co konkretnie należy zrobić

Modele ekspozycyjne na koniec sezonu, zwroty, które nie mogą być już sprzedane jako nowe, próbki pozostałe po zmianie kolekcji: w branży meblarskiej niszczenie lub wywóz do kontenera wciąż stanowi normę dla wielu firm. ESPR zmienia to założenie. Rozporządzenie (UE) 2024/1781 (ESPR) zawiera w artykułach 23–26 ramy prawne, które wiążą niszczenie niesprzedanych towarów konsumpcyjnych regułami, a te ramy dotyczą również modeli ekspozycyjnych i zwrotów, gdy tylko zostaną one usunięte jako produkt niesprzedany.

Czego się od Pani/Pana oczekuje

Niszczenie może zostać poddane zakazowi lub obowiązkom transparentności

Artykuł 23 ESPR przewiduje możliwość zakazania niszczenia niesprzedanych towarów konsumpcyjnych, a artykuł 24 przewiduje możliwość zobowiązania firm do raportowania ilości niszczonych produktów i przyczyn tego działania. Dla producenta mebli lub importera zatrudniającego 10 do 100 pracowników oznacza to, że model ekspozycyjny usuwany na koniec roku nie jest już automatycznie wewnętrzną, niewidoczną decyzją. Może nadejść moment, w którym ten demontaż będzie musiał być zgłoszony lub w którym po prostu nie będzie już dozwolony.

Rozróżnienie między "niesprzedanym" a "wycofanym ze sprzedaży" jest rozstrzygające

Artykuły 23–26 dotyczą niesprzedanych towarów konsumpcyjnych, a nie produktów, które konsument użytkował i zwracał na koniec okresu użyteczności. Model ekspozycyjny, który nigdy nie został dostarczony klientowi, należy do pierwszej kategorii. Zwrot jest bardziej skomplikowany: produkt zwracany, ponieważ klient nie był zadowolony, często nie był używany i prawnie nadal jest "niesprzedany" w rozumieniu tych przepisów, podczas gdy produkt, który był używany i zostaje wycofany ze sprzedaży, należy raczej do zakresu przepisów dotyczących odpadów. To rozróżnienie jest istotne dla pytania, które ramy prawne mają zastosowanie; kto chce wiedzieć, co dokładnie dotyczy produktów na koniec ich okresu użyteczności, powinien przeczytać stronę dotyczącą co przepisy dotyczące odpadów oznaczają dla mebli wycofywanych ze sprzedaży.

Zakres stosowania jest ustalany dla każdej grupy produktów

Artykuł 25 ESPR stanowi podstawę do ustalenia, dla każdej grupy produktów, za pomocą aktów delegowanych, szczegółowych zasad dotyczących tego, które przedsiębiorstwa podlegają zakazowi lub obowiązkowi raportowania, i jakie są wyjątki (na przykład dla mniejszych firm). W przypadku mebli nie ustalono jeszcze dokładnie, jak to wygląda. Oznacza to, że firma nie może obecnie z pewnością stwierdzić, czy i w jakim terminie będzie to dotyczyć jej modeli ekspozycyjnych — jednak kierunek regulacji jest taki, że nieuzasadnione niszczenie niesprzedanych produktów będzie podlegać kontroli.

Obowiązki raportowania mogą być niezależne od zakazu

Nawet bez zakazu firma może mieć do czynienia z obowiązkiem śledzenia i zgłaszania, ile niesprzedanych produktów zostaje zniszczonych; artykuł 24 ESPR to przewiduje. Dla firmy tej wielkości oznacza to konkretnie, że może nadejść moment, w którym trzeba będzie śledzić, ile modeli ekspozycyjnych, zwrotów i nadwyżek zostaje usunięte i dlaczego — coś, co obecnie nie jest systematycznie rejestrowane w większości sal ekspozycyjnych.

Gdzie pada w praktyce

Kilka sytuacji, które w branży meblarskiej powodują niejasności:

Model ekspozycyjny, który "jednak był uszkodzony". Model ekspozycyjny, który ma uszkodzenia po sezonie, jest często bezmyślnie usuwany, ponieważ wydaje się już niesprzedawalny. W ramach przyszłego systemu może pojawić się pytanie, czy jest to niszczenie niesprzedanego produktu, które musi być zgłoszone, czy po prostu recykling uszkodzonego egzemplarza.
Strumień zwrotów, który nikt nie zlicza. Zwroty często przychodzą inną drogą logistyczną niż nowe zapasy i rzadko są osobno rejestrowane w momencie usunięcia. Jeśli pojawi się obowiązek raportowania, dokładnie te dane, które są potrzebne, będą brakować.
Próbki i wzorniki przy zmianie kolekcji. Przy każdej nowej kolekcji tkanin znika stos starych próbek. Dzieje się to często na dużą skalę i bez dokumentacji, podczas gdy w istocie jest to dokładnie typ "niesprzedanych dóbr konsumpcyjnych", na który skierowana jest ESPR.
Założenie, że małe przedsiębiorstwa są automatycznie wyłączone. Często zakłada się, że wyjątek dla mniejszych przedsiębiorstw będzie również dotyczył własnego przedsiębiorstwa, podczas gdy musi to być ustalone dla każdej grupy produktów z osobna i dlatego nie jest pewne.
Zniszczenie jako ostatnia pozycja przy upadłości sprzedawcy lub showroomu. Gdy showroom się zamyka i zapasy muszą szybko zniknąć, zniszczenie jest często postrzegane jako najprostsza droga, bez rozważenia, czy to podlegałoby reżimowi raportowania lub zakazów.

Co można rejestrować

Nawet dopóki dokładne przepisy dotyczące mebli jeszcze nie są ustalone, warto już teraz uporządkować kilka kwestii:

Przegląd liczby modeli showroomu, zwrotów i próbek usuwanych rocznie oraz sposobu ich usunięcia (zniszczone, podarowane, sprzedane jako druga jakość, poddane recyklingowi).
Ustalone uzasadnienie dla każdej decyzji o usunięciu: uszkodzony, przestarzały, zwrot bez opisu wady, koniec kolekcji.
Porozumienia z showroomami i sprzedawcami dotyczące tego, kto decyduje o usunięciu modeli showroomu i na podstawie jakich kryteriów.
Protokół postępowania ze zwrotami: kiedy produkt wraca do sprzedaży, kiedy jest sprzedawany jako druga jakość i kiedy jest usuwany.

Ten rodzaj rejestracji jest również przydatny poza tą konkretną obligacją: dostosowuje się do sposobu pracy niezbędnego dla szerszego paszportu produktu i zapewnia wsparcie przy pytaniu co urzędnik nadzoru pyta przy kontroli mebliKto zastanawia się, jak to się ma do zapasów już leżących w magazynie w momencie wejścia w życie przepisów, znajdzie odpowiedź na stronie o zapasach znajdujących się już tam, gdy przepisy wejdą w życiea pytanie, jak to dokładnie różni się od zniszczenia zwykłych niesprzedanych zapasów, można znaleźć na stronie o niszczeniu niesprzedanych zapasów mebli.

Nie jest to porada prawna. Niniejsza strona zawiera ogólne informacje o przepisach, którymi zajmuje się ta platforma. Nie znamy Twojej sytuacji. W przypadku wątpliwości dotyczących Twojego przypadku skonsultuj się z prawnikiem lub właściwym organem nadzoru.

Napisane z pomocą AI na podstawie powyższych źródeł, sprawdzone przez człowieka w dniu 2026-08-22. Coś nie jest w porządku? Daj nam znać — poprawy mają priorytet.