Mag ik onverkochte voorraad meubels nog vernietigen?

Wat u concreet moet doen

Wat er van u wordt verwacht

De ESPR bevat een apart onderdeel over het vernietigen van onverkochte consumptiegoederen: de artikelen 23 tot en met 26 van Verordening (EU) 2024/1781. Dit onderdeel staat los van het productpaspoort zelf, maar raakt hetzelfde soort bedrijven: fabrikanten, importeurs en verkopers van meubels die met retouren, showroommodellen, discontinued lijnen of overtollige voorraad te maken krijgen.

Openbaarmaking van vernietigingscijfers

Voor bepaalde bedrijven voorziet de verordening in een verplichting om bekend te maken hoeveel onverkochte consumptiegoederen zij vernietigen, en om informatie te geven over de reden daarvan. Voor een meubelbedrijf met 10 tot 100 medewerkers betekent dit dat er, als deze verplichting van toepassing is, een manier moet zijn om die aantallen bij te houden: hoeveel stuks, welke productgroep, en waarom die stuks niet zijn verkocht of doorverkocht.

Mogelijk verbod op vernietiging

De artikelen voorzien ook in de mogelijkheid dat de Europese Commissie via een gedelegeerde handeling een verbod instelt op het vernietigen van bepaalde onverkochte consumptiegoederen. Of en wanneer dat voor meubels concreet wordt ingevuld, staat nog niet vast. De tekst van de verordening geeft de Commissie de bevoegdheid om dit per productgroep te regelen; voor meubels is nog niet bekend of, en met welke inhoud, dat gaat gebeuren.

Uitzonderingen en kleinere bedrijven

De verordening houdt rekening met de omvang van een bedrijf: er zijn bepalingen die kleinere ondernemingen anders behandelen dan grote. Wat dat concreet betekent voor een bedrijf van een bepaalde omvang, is iets wat uit de verordening zelf en de daarbij behorende drempels moet blijken, en dat is niet iets waarover hier al een getal te noemen is zonder de tekst zelf erbij te pakken.

Verhouding tot het productpaspoort

Dit onderdeel van de ESPR staat naast de verplichtingen rond het digitaal productpaspoort, maar er is een praktische link: bedrijven die toch al bezig zijn met hoe pak ik het productpaspoort voor meubels stap voor stap aan? leggen vaak sowieso al vast welke producten, batches en varianten er zijn geproduceerd en verkocht. Diezelfde administratie is bruikbaar als basis voor het bijhouden van wat er niet verkocht wordt en wat daarmee gebeurt.

Waar het misgaat in de praktijk

Showroommodellen worden niet als "onverkocht" gezien. Een showroommodel dat na een paar seizoenen wordt afgevoerd, valt in de beleving van veel meubelbedrijven onder "gewoon opruimen van de showroom" en niet onder een categorie die apart moet worden bijgehouden. Zodra er regels gelden over vernietiging van onverkochte goederen, is dat onderscheid niet vanzelfsprekend. Specifiek voor deze categorie is er een aparte verdieping: mag ik showroommodellen en retouren nog vernietigen?

Retouren worden vernietigd zonder registratie. Bij projectinrichting en webverkoop komen retouren voor die niet meer als nieuw te verkopen zijn — een beschadigde kast, een stof die niet meer past bij de rest van de collectie. Deze stukken worden vaak stilletjes afgevoerd zonder dat iemand aantallen of reden vastlegt, terwijl juist die informatie relevant kan worden als er een meldplicht gaat gelden.

Vernietiging wordt uitbesteed zonder dat er iets wordt teruggekoppeld. Een extern bedrijf ruimt een magazijn of showroom leeg, en het meubelbedrijf zelf krijgt geen overzicht van wat er precies is afgevoerd. Als er straks een verplichting bestaat om cijfers te publiceren, ontbreekt dan de basis om dat te doen.

Voorraad die overblijft na een collectiewissel wordt versnipperd afgevoerd. Bij een collectie met veel varianten — verschillende kleuren en stoffen van hetzelfde model — kan een deel van de voorraad aan het einde van een cyclus onverkoopbaar blijken. Wie werkt met een meubelcollectie met veel kleur- en stofvarianten, heeft vaak al een systeem om varianten te onderscheiden; dat systeem wordt in de praktijk zelden gebruikt om ook de afvoer per variant te volgen.

Er wordt vanuit gegaan dat dit onderwerp nog te ver weg is om nu al iets mee te doen. Omdat het gedelegeerde handeling voor meubels nog niet is gepubliceerd, wordt dit onderdeel soms helemaal opzij gelegd. Dat is een andere afweging dan de vraag wat er praktisch al wél op te zetten is, zoals beschreven bij wat kunt u nu al doen terwijl de regels nog niet definitief zijn?

Wat u kunt vastleggen

• Een intern overzicht van onverkochte voorraad, met datum, productgroep, aantal en reden van niet-verkoop (retour, showroommodel, collectiewissel, beschadiging).
• Een registratie van wat er met die voorraad gebeurt: doorverkoop tegen afprijzing, donatie, recycling, of vernietiging — met per categorie de hoeveelheden.
• Afspraken met partijen die voorraad afvoeren of vernietigen, zodat er een teruggekoppeld aantal en een reden beschikbaar is in plaats van alleen een afvoerbon.
• Een vaste werkwijze voor showroommodellen en retouren, inclusief het moment waarop bepaald wordt of iets nog verkoopbaar is of niet.
• Een koppeling tussen deze registratie en de productgegevens die al worden bijgehouden voor het digitaal productpaspoort, zodat er niet twee gescheiden systemen naast elkaar ontstaan. Bedrijven die zich afvragen kan ik mijn bestaande productdatabase gebruiken voor het productpaspoort, kunnen deze registratie vaak in hetzelfde systeem onderbrengen.

Zolang de gedelegeerde handeling voor meubels niet is gepubliceerd, is er geen vaste datum en geen vaste inhoud om op te sturen. Wat al wel te doen is: zorgen dat de eigen administratie onderscheid maakt tussen verkochte en onverkochte voorraad, en tussen de reden waarom iets onverkocht blijft. Dat is geen verplichting die uit deze artikelen zelf voortvloeit, maar een basis die bruikbaar is zodra er wel een concrete verplichting geldt.