hoe bereken ik het percentage recyclebaar materiaal van een meubel

Er is nog geen vaste rekenmethode voor meubels

Er bestaat op dit moment geen vastgestelde rekenformule waarmee het recyclebaarheidspercentage van een meubel moet worden bepaald. De ESPR (Verordening (EU) 2024/1781) geeft het kader waarbinnen zo'n methode wordt vastgesteld, maar de eigenlijke test-, meet- en berekeningsmethode volgt per productgroep via een gedelegeerde handeling, zoals voorzien in artikel 39 van de ESPR. Voor meubels is die specifieke methode er nog niet. Wat er wel ligt, is het principe: recyclebaarheid is een van de mogelijke prestatie-eisen die de Commissie aan een productgroep kan verbinden op grond van artikelen 5 tot en met 7 van de ESPR, en als die eis er komt, komt de rekenmethode erbij.

Voor wie dit geldt, en voor wie nog niet

Deze vraag speelt op het moment dat er voor meubels een gedelegeerde handeling ligt die recyclebaarheid als eis stelt en die daar een berekeningsmethode aan koppelt. Tot die tijd is er geen verplichting om een recyclebaarheidspercentage te berekenen of te publiceren, ook niet als een fabrikant of importeur al wel met een digitaal productpaspoort werkt voor andere gegevens. Het is dus iets anders dan de vraag welke materialen er in een meubel zitten of hoe die per onderdeel worden vastgelegd — dat laatste is een informatie-eis die los kan bestaan van een percentage-berekening, zie ook of materiaal per onderdeel van een meubel moet worden vastgelegd. Een recyclebaarheidspercentage is een uitkomst van een berekening op basis van die materiaalgegevens, niet de materiaalgegevens zelf. Wie nu al materiaalinformatie verzamelt, bouwt dus wel aan het fundament waarop een toekomstige berekening zal steunen, maar dat is een andere stap dan de berekening zelf.

Wanneer dit ingaat, staat nog niet vast

Er is geen datum bekend waarop een berekeningsmethode voor recyclebaarheid van meubels van kracht wordt. Het werkplan van de Commissie voor de ESPR beslaat de periode 2025-2030, en daarin is voor meubels een gedelegeerde handeling voorzien. Zolang die handeling niet is vastgesteld en gepubliceerd, geldt er geen verplichte methode en dus ook geen verplicht percentage. Tot die tijd kan een fabrikant of importeur wel op eigen initiatief een schatting of claim over recyclebaarheid maken, maar dat gebeurt dan buiten het kader van de ESPR en zonder de zekerheid dat die berekening straks aansluit op de methode die de Commissie uiteindelijk vaststelt. Zodra de gedelegeerde handeling voor meubels is gepubliceerd, wordt de datum en de inhoud van de methode hier verwerkt.

Wat te doen zolang de methode nog ontbreekt

De meest praktische aanpak is om te beginnen bij de gegevens die de berekening straks nodig zal hebben, in plaats van te wachten op de formule zelf. Een recyclebaarheidsberekening steunt normaal gesproken op drie soorten gegevens: welke materialen er in het product zitten en in welke hoeveelheid, hoe die materialen aan elkaar zijn verbonden, en of ze aan het einde van de levensduur uit elkaar te halen zijn. Dat laatste punt raakt direct aan wat er in een demontage-instructie moet staan: een meubel dat makkelijk te demonteren is in scheidbare materiaalstromen, is doorgaans ook beter te beoordelen op recyclebaarheid dan een meubel waarin materialen onlosmakelijk zijn verlijmd of gelamineerd. Wie nu al vastlegt welk materiaal in welk onderdeel zit en hoe onderdelen worden samengevoegd, hoeft die informatie later niet met terugwerkende kracht te reconstrueren.

Een tweede aandachtspunt is textiel en bekleding, omdat die vaak uit mengweefsels bestaan die apart worden beoordeeld op scheidbaarheid; hoe die vastlegging eruitziet, staat beschreven bij het vastleggen van gegevens over textiel en bekleding. Ook gevaarlijke stoffen spelen een rol: materiaal dat technisch scheidbaar is maar stoffen bevat die de recyclingroute beperken, telt in de meeste berekeningsmethoden anders dan schoon materiaal, wat een reden is om nu al te kijken naar welke gevaarlijke stoffen in het productpaspoort van een meubel moeten worden vermeld. Wie deze drie dossiers — materiaal per onderdeel, demontage, gevaarlijke stoffen — op orde heeft, staat er goed voor zodra de methode voor meubels wordt vastgesteld, ongeacht hoe die methode er precies uitziet.

De wettelijke basis: artikel 39, gelezen met artikelen 5 tot en met 7

Artikel 39 van de ESPR (Verordening (EU) 2024/1781) regelt dat de Commissie voor elke productgroep test-, meet- en berekeningsmethoden vaststelt die nodig zijn om aan te tonen of een product voldoet aan de vereisten die voor die groep gelden. Recyclebaarheid is niet in de ESPR zelf als percentage of formule uitgewerkt; het is een van de mogelijke ecologische-ontwerpvereisten die de Commissie per productgroep kan opleggen op grond van artikelen 5 tot en met 7 van de ESPR. Die twee bepalingen horen dus bij elkaar: eerst moet er een inhoudelijke eis komen dat en hoe recyclebaarheid wordt beoordeeld, en pas dan volgt de rekenmethode waarmee dat wordt aangetoond. Zodra die eis en methode er voor meubels zijn, zal ook artikel 10 van de ESPR relevant worden, omdat dat artikel regelt welke informatie in het digitale productpaspoort moet staan — een berekend recyclebaarheidspercentage zou dan als paspoortgegeven kunnen gaan gelden, naast de andere gegevens die al beschreven staan bij welke gegevens er in het productpaspoort van meubels komen.

Wie dit dossier wil volgen, kan het beste de publicatie van de gedelegeerde handeling voor meubels in de gaten houden en tot die tijd de onderliggende materiaal-, demontage- en stoffengegevens op orde brengen, zodat een toekomstige berekening niet vanaf nul moet beginnen.