Jak rejestruję pochodzenie drewna?

Dokładne dane dotyczące pochodzenia drewna nie są jeszcze ustalone

Nie istnieje jeszcze ustawowo przewidziana metoda dokumentowania pochodzenia drewna dla cyfrowego paszportu produktu, ponieważ szczegółowe wymagania dotyczące danych dla mebli muszą być jeszcze ustalone w akcie delegowanym. Rozporządzenie ESPR (Rozporządzenie (UE) 2024/1781) określa jednak ramy: paszport zawiera informacje określane dla każdej grupy produktów, a wszyscy uczestnicy łańcucha dostaw muszą dostarczać dokładne i kompletne dane dotyczące produktu. Dla mebli ramy te już istnieją, ale konkretna lista pól — na przykład gatunek drewna, kraj pochodzenia, pozwolenie na pozyskanie czy schemat certyfikacji — nie jest jeszcze ustalona. Kto już teraz rozpoczyna rejestrację pochodzenia, buduje dokumentację, którą można później (częściowo) ponownie wykorzystać, ale robi to na podstawie własnej oceny, a nie na podstawie zobowiązania, które gdzieś jest już czarno na białe.

Dla kogo jest to istotne i dla kogo nie

Pytanie to dotyczy producentów mebli, importerów i projektantów wnętrz, którzy już teraz zastanawiają się nad budowaniem informacji o produkcie, przygotowując się do cyfrowego paszportu produktu dla mebli. Chodzi tutaj konkretnie o dane dotyczące pochodzenia drewna jako surowca — nie o inne materiały, takie jak metal, tekstylia lub tworzywa sztuczne, które mają swoje własne zagadnienia. Nie chodzi tu również o produkty drewniane poza meblami, takie jak materiały budowlane, które mogą podlegać innym przepisom (takim jak unijne rozporządzenie w sprawie deforestacji, które tutaj nie jest omawiane). I nie chodzi o zobowiązanie, które już dziś obowiązuje: nie został jeszcze opublikowany akt delegowany dla mebli, więc nie ma jeszcze wiążącego przepisu dotyczącego tego, które dane dotyczące pochodzenia muszą znaleźć się w paszporcie lub jak szczegółowe muszą być.

Co jest już ustalone, a co jeszcze musi być wypełnione

Kiedy dane dotyczące pochodzenia drewna będą obowiązkowe w paszporcie, nie jest jeszcze znane. Plan pracy ESPR na lata 2025-2030 wymienia akt delegowany dla mebli, który powinien być oczekiwany w 2028 roku, ale jest to harmonogram, a nie ostateczna data. Gdy tylko ten akt zostanie opublikowany, tutaj pojawi się dokładna data wejścia w życie. Do tego czasu ustalone jest, że samo ESPR już obowiązuje i stanowi ramy ogólne: paszport jest budowany z informacji dostarczonych przez producenta lub importera, a te informacje muszą być poprawne. Co nie jest jeszcze ustalone, to które dane dotyczące pochodzenia drewna będą konkretnie obowiązkowe, w jakiej formie i z jakim dowodem. To będzie jasne dopiero po opublikowaniu aktu delegowanego dla mebli.

Jak producent lub importer praktycznie podejmuje to teraz

Kto teraz chce dokumentować pochodzenie, zaczyna od własnych zakupów: dla każdego gatunku drewna i dla każdego dostawcy notuje, skąd drewno pochodzi, najlepiej na poziomie kraju lub regionu pozyskania. Drugim krokiem jest zebranie dowodów, które już istnieją — oświadczenia dostawców, faktury z informacją o pochodzeniu oraz certyfikaty schematów takich jak FSC lub PEFC, o ile są używane. To nie jest wymóg ustawowy wynikający z samego ESPR, ale jest to zgodne z artykułem 38, który wymaga, aby uczestnicy łańcucha dostaw dokładnie i kompletnie dostarczali informacje niezbędne do paszportu osobie, która paszport opracowuje. Trzecim krokiem jest przejrzyste prowadzenie tych danych dla każdej linii produktów lub kolekcji, aby nie trzeba było za każdym razem ustalać tego ponownie dla każdego poszczególnego elementu. Czwartym krokiem jest utrzymanie tej dokumentacji na bieżąco: dostawcy się zmieniają, gatunki drewna się zmieniają, a paszport, który obowiązuje przez dziesięć lat, wymaga danych, które pozostają dokładne również po upływie czasu. Kto to teraz się porządkuje, nie musi zaczynać od nowa przy opublikowaniu aktu delegowanego dla mebli, ale może uzupełnić istniejące dane dotyczące pochodzenia tym, co zostanie wówczas konkretnie wymagane.

Podstawa w artykule 10 i artykule 38 ESPR

Artykuł 10 rozporządzenia ESPR (Rozporządzenie (UE) 2024/1781) określa, jakie informacje musi zawierać cyfrowy paszport produktu i stanowi, że precyzyjne wymagania dotyczące informacji dla każdej grupy produktów zostaną ustalone — w przypadku mebli następuje to zatem dopiero. Artykuł 38 tego samego rozporządzenia zobowiązuje podmioty łańcucha dostaw do przekazania informacji niezbędnych do spełnienia wymogów paszportu w sposób prawidłowy i pełny osobie, która składa paszport. Razem artykuły te stanowią ramy: pojawia się obowiązek wymiany informacji o produktach, w tym potencjalnie danych pochodzenia materiałów, ale dokładne wdrożenie dla drewna w meblach będzie następować wraz z aktem delegowanym.

Co robić

Zacznij od zinwentaryzowania rodzajów drewna i dostawców, którzy pojawiają się we własnej kolekcji, i zbierz dostępne dla każdego dostawcy oświadczenia o pochodzeniu lub certyfikaty. Dokumentuj to w przeglądzie połączonym z liniami produktów, aby później łatwo można je było połączyć z cyfrowym paszportem produktu. Obserwuj publikację aktu delegowanego dla mebli — gdy się pojawi, na tej stronie uzupełniona zostanie konkretna data i dokładne wymagania dotyczące danych.

Na czym to opiera się

Samo rozporządzenie dostępne jest na EUR-Lex. Powołujemy się na każde stwierdzenie; nie musisz nam wierzyć.

Co konkretnie należy zrobić

Czego się od Pani/Pana oczekuje

Gromadzenie i przekazywanie danych dotyczących pochodzenia w łańcuchu dostaw

Artykuł 38 rozporządzenia ESPR (Rozporządzenie (UE) 2024/1781) stanowi, że podmioty w łańcuchu dostaw dostarczają dane niezbędne do opracowania karty produktu. W przypadku mebli zawierających elementy drewniane oznacza to, że dane dotyczące pochodzenia drewna — skąd pochodzi, przez jakie ogniwa łańcucha zostało przetworzone — są rejestrowane w pewnym miejscu łańcucha i przekazywane temu, kto opracowuje kartę produktu. Dla przedsiębiorstwa meblowego zatrudniającego od 10 do 100 pracowników zwykle sprowadza się to do zapytania o te dane u swojego dostawcy drewna lub producenta materiału płytowego i przekazania ich stronie opracowującej kartę produktu. W praktyce pierwsze pytanie nie brzmi więc "jak sam to zarejestruję", ale "od kogo otrzymam te informacje i w jakiej formie". Przegląd jakie dane należy poprosić od dostawcy mebli stanowi punkt wyjścia do tego, o co konkretnie można poprosić.

Umieszczenie informacji o pochodzeniu w karcie produktu

Artykuł 10 rozporządzenia ESPR opisuje, jakie informacje trafiają do cyfrowej karty produktu: dane istotne dla zrównoważoności i pochodzenia produktu oraz jego części. W przypadku mebla drewnianego pochodzenie drewna należy do tej kategorii informacji, obok innych cech takich jak skład materiałowy. To, co konkretnie oznacza to dla przedsiębiorstwa, zależy od aktu delegowanego opracowywanego specjalnie dla mebli — ten ostatecznie określa, jaki poziom szczegółowości jest wymagany (na przykład: kraj pochodzenia, certyfikat gospodarki leśnej, czy pośredni przetwórcy). Dopóki ten akt nie zostanie opublikowany, zaleca się gromadzić dane dotyczące pochodzenia jak najdokładniej, aby przedsiębiorstwo nie musiało później rekonstruować, co zostało zakupione pięć lat wcześniej.

Utrzymywanie danych aktualnych i możliwych do prześledzenia

Informacja o pochodzeniu nie jest chwilową fotografią. Dostawca może zmienić zarządcę lasu, gatunek drewna lub kraj zakupu, bez zmian w nazwie produktu lub kodzie artykułu. Dla karty produktu hostowanej przez dziesięć lat ważne jest, aby dane dotyczące pochodzenia pozostały powiązane z właściwą partią produkcyjną lub okresem, a nie tylko z numerem artykułu. W praktyce oznacza to, że przedsiębiorstwo nie tylko pyta "jakie jest pochodzenie tego drewna", ale także odnotowuje, kiedy ta informacja została dostarczona i do którego dostarczenia się stosuje.

Gdzie pada w praktyce

Pierwsza często występująca sytuacja: producent mebli kupuje materiał płytowy u hurtownika, który sam kupuje u różnych tartaków. Hurtownik udziela tylko odpowiedzi "Europa" lub "drewno certyfikowane" bez dokumentacji bazowej. To zbyt mało konkretne dla karty produktu wymagającej możliwego do prześledzenia pochodzenia.

Druga sytuacja: ten sam element — na przykład noga z drewna litego dębu — jest kupowana u dwóch dostawców, w zależności od dostępności i ceny. Bez systemu rejestrującego dla każdego dostarczenia, od którego dostawcy i z jakiego pochodzenia pochodzi drewno, powstaje karta produktu, która faktycznie jest nieprawidłowa, gdy tylko oba strumienie drewna są mieszane. Podejście do tego jest opisane na stronie dotyczącej co robić, jeśli ten sam element jest kupowany u różnych dostawców.

Trzecia sytuacja dotyczy podwykonawców dostarczających półfabrikaty, takie jak wstępnie cięte ramy lub parne elementy. Ten podwykonawca często nie jest traktowany jako "dostawca" w administracji, podczas gdy drewno, które przetwarza, trafia do produktu końcowego. Pytania, czy takie podmioty muszą również dostarczać dane, są omawiane na stronie dotyczącej podwykonawcom dostarczającym wyroby półfabrykaty.

Czwarta sytuacja: przedsiębiorstwo importuje meble lub części spoza UE i bezpośrednio przejmuje zgłoszenie zagranicznego producenta bez dalszej weryfikacji. Przy imporcie spoza UE obowiązują kwestie, których nie ma w przypadku zakupu w UE, między innymi dlatego, że kontrola i śledzenie roszczeń dotyczących pochodzenia jest trudniejsze do zorganizowania na odległość. Jest to dalej omówione na stronie dotyczącej co oznacza paszport produktu przy imporcie mebli spoza UE.

Piąta sytuacja to taka, w której przedsiębiorstwo otrzymuje dane pochodzenia, ale nigdy nie sprawdza, czy są one wewnętrznie spójne — na przykład numer certyfikatu, który nie odpowiada podanemu gatunkowi drewna. Pozostaje to niezauważone, dopóki paszport nie zostanie już opublikowany.

Co można rejestrować

Oświadczenie pochodzenia na dostawę: dokument, w którym dostawca na każdą przesyłkę lub partię wskazuje, skąd pochodzi drewno, nie tylko jako ogólne oświadczenie przedsiębiorstwa, ale powiązane z konkretną dostawą.
Certyfikaty zarządzania lasami lub certyfikacja łańcucha dostaw: kopie lub odnośniki do ważnych certyfikatów (na przykład systemów typu FSC lub PEFC), łącznie z datą ważności, aby wygasłe certyfikaty nie pozostały niezauważone.
Umowa zakupu z postanowieniem dotyczącym dostarczania danych: porozumienie, że dostawca dostarcza dane pochodzenia przy każdej dostawie, a nie tylko na życzenie. Sposób, w jaki takie postanowienie jest zawarte, opisany jest na stronie dotyczącej udokumentowania dostarczenia danych paszportu w umowie zakupu.
Wewnętrzne powiązanie między partią a pochodzeniem: prosty przegląd (arkusz kalkulacyjny lub część systemu ERP), w którym dla każdej partii produkcyjnej zapisywane jest, jakie pochodzenie drewna zostało użyte, aby nie trzeba było tego później rekonstruować.
Moment kontroli przy otrzymaniu danych: ustalona procedura sprawdzenia, czy otrzymane informacje pochodzenia są kompletne i wewnętrznie spójne, zanim zostaną przekazane do paszportu. Podejście w tym zakresie opisane jest na stronie dotyczącej weryfikacji poprawności danych dostawcy.
Punkt działania w przypadku brakujących danych: ustalona procedura określająca, co się dzieje, jeśli dostawca nie dostarcza żadnych lub niewystarczających informacji o pochodzeniu, łącznie z harmonogramem następczych działań. Patrz strona dotycząca postępowania w przypadku niedostarczenia danych przez dostawcę.

Te udokumentowania nie są celem samym w sobie, ale tworzą plik, za pomocą którego paszport produktu będzie mógł zostać w przyszłości złożony i uzasadniony — nawet jeśli handlowca delegowana dotycząca mebli w późniejszym momencie ustanowi konkretne wymogi dotyczące informacji o pochodzeniu.

Nie jest to porada prawna. Niniejsza strona zawiera ogólne informacje o przepisach, którymi zajmuje się ta platforma. Nie znamy Twojej sytuacji. W przypadku wątpliwości dotyczących Twojego przypadku skonsultuj się z prawnikiem lub właściwym organem nadzoru.

Napisane z pomocą AI na podstawie powyższych źródeł, sprawdzone przez człowieka w dniu 2026-08-22. Coś nie jest w porządku? Daj nam znać — poprawy mają priorytet.